თანამედროვე ეკონომიკური ლიტერატურა ტექნოლოგიურ პროგრესს ეკონომიკური ზრდის ძირითად განმსაზღვრელ ფაქტორად განიხილავს. შესაბამისად, პროდუქტიულობის ზრდის ერთ-ერთ მთავარ მამოძრავებელ ძალად მიიჩნევა საინფორმაციო-საკომუნიკაციო ტექნოლოგიებში ინვესტიციები (ICT).
ციფრული ტექნოლოგიების გავლენა ფაქტორულ პროდუქტიულობასა და შესაბამისად, პოტენციურ ეკონომიკურ ზრდაზე თანამედროვე კვლევების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიმართულებაა. ეკონომიკის დიჯიტალიზაციის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან კომპონენტად მოიაზრება სახელმწიფო ინვესტიციები საინფორმაციო-საკომუნიკაციო ტექნოლოგიებში, როგორც ერთი მხრივ, სახელმწიფო რესურსების უფრო ეკონომიური და ეფექტიანი განკარგვის და სახელმწიფო სერვისების (ძირითადად, სოციალური სერვისების, საგადასახადო სისტემის) ეფექტიანი მიწოდების და მეორე მხრივ, ამ
საერთაშორისო კვლევებითა და პრაქტიკული გამოცდილებით, პირდაპირ უცხოურ ინვესტიციებს ძირითადად განაპირობებს ქვეყნის კარგი საინვესტიციო კლიმატი და სტაბილური გარემო. მისი მოზიდვის ან/და ქვეყანაში შემოსვლის ძირითადი მიზნები (მამოძრავებელი ფაქტორი შეიძლება იყოს):
ნატურალური რესურსის მოძიებაზე ორიენტირებული: ასეთი ინვესტიციის მიზანია წვდომა მოიპოვოს ისეთ რესურსზე, რომელიც არ მოიპოვება კომპანიის საშინაო ბაზარზე.
ბაზრის ძიებასთან დაკავშირებული: ასეთი ინვესტიცია ორიენტირებულია ახალი ბაზრების, ახალი კლიენტების და საექსპორტო ბაზრების მოძიებაზე .
ეფექტურობის ზრდაზე ორიენტირებული: ასეთი ინვესტიციის მოძრაობის ძირითადი მიზანია შეამციროს საკუთარი ხარჯები, სხვა ქვეყანაში შესვლით აითვის იმ ქვეყანაში არსებული ტექნოლოგიები, იაფი მუშახელი ან იაფი წარმოების საშუალებები.
სტრატეგიული აქტივების ძიებაზე ორიენტირებული: ამ ტიპის პირდაპირი ინვესტიციის მთავარი მიზანი ქვეყანაში შესვლისას ხელთ იგდოს იქ არსებული სტრატეგიული აქტივი, როგორიცაა ცნობილი ბრენდი, ახალი ტექნოლოგიები ან სადისტრიბუციო ქსელი.
ნაწილი 2: ტექნიკური სახელმძღვანელო
რეგულირების გავლენის შეფასებისას ალტერნატივების (მათ შორის, „ნულოვანი ალტერნატივა" ანუ საბაზისო სცენარი) შეფასებისათვის საჭიროა თითოეული მათგანის შესაძლო დადებითი და უარყოფითი გავლენის შეფასება, იმის მიუხედავად, გამოხატულია ისინი ხარისხობრივად, რაოდენობრივ თუ ფულად მაჩვენებლებში. ხარჯებისა და სარგებლის შეფასება წარმოადგენს სისტემურ ჩარჩოს მარეგულირებელი ალტერნატივების შესაძლო შედეგების შეფასებისათვის. ის შესაძლებლობას იძლევა, შეფასდეს სხვადასხვა მარეგულირებელი ალტერნატივა რიგი მახასიათებლების მიხედვით საერთო საზომით - ფულადი ერთეულით. როდესაც ვერ ხერხდება სარგებლისა და ხარჯების მონეტიზაცია ან მათი რაოდენობრივ მახასიათებლებში წარმოდგენა, ხარჯებისა და სარგებლის ანალიზს მაინც შეუძლია სასარგებლო ინფორმაციის წარმოდგენა ალტერნატივების შედარებითი უპირატესობების შესახებ.
ნაწილი 1: არსი და საერთაშორისო გამოცდილება
სახელმწიფოს მხრიდან რეგულირების ეფექტიანი პრაქტიკა წარმოადგენს რეგულირების მიზნობრივი სარგებლის მინიმალური დანახარჯებით მიღწევისა და შესაბამისად საზოგადოების კეთილდღეობის ზრდის წინაპირობას. აღნიშნული პრაქტიკის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს კომპონენტად მოიაზრება რეგულირების გავლენის შეფასება (RIA), რომელიც წარმოდგენილი რეგულაციის ან არამარეგულირებელი ქმედების მოსალოდნელი დადებითი და უარყოფითი გავლენის შეფასების სისტემური ჩარჩოა და საერთაშორისო პრაქტიკით განიხილება, როგორც პოლიტიკის შემუშავების მტკიცებულებაზე დაფუძნებული მიდგომის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ელემენტი.
იხილეთ დანართი:
ქვემოთწარმოდგენილი მოკლე შეფასება მიზნად ისახავს შეაფასოს რუსეთის მიერ დაკისრებული სანქციების გავლენა ქართულ ეკონომიკაზე. იმ დაშვებით, რომ აკრძალვის შემდეგ წლის მეორე ნახევარში რუსეთიდან ტურისტების ნაკადი 50%-ით შემცირდება და რომ მთლიანი ტურისტების რაოდენობა 2019 წელს 9%-ის ნაცვლად 3.3%-ით გაიზრდება, 2019 წლისათვის, საბაზისო სცენართან შედარებით, ტურიზმის დანახარჯები შემცირდება 572 მლნ ლარით, რაც დაახლოებით 200 მლნ აშშ დოლარის ტოლია. ამ ყოველივეს გათვალისწინებით, მოსალოდნელია, რომ 2019 წელს რუსეთთან საჰაერო მიმოსვლის აკრძალვას
საერთაშორისო კვლევებსა და პრაქტიკულ გამოცდილებაზე დაყრდნობით, სახელმწიფო კაპიტალური ინვესტიციები ეფექტიანად მართვის შემთხვევაში ხელს უწყობს ქვეყნის ეკონომიკურ ზრდას, როგორც მოკლე, ასევე გრძელვადიან პერსპექტივაში მეტწილად დასაქმებულებისა და კერძო კაპიტალის პროდუქტიულობის ზრდის გავლენით. თუმცა ქვეყნის ეკონომიკურ ზრდასა და კაპიტალური ინვესტიციების დონეს შორის აღნიშნული დადებითი კავშირის მიუხედავად, არსებობს ფაქტორები, რომლებიც არსებითია ზემოაღნიშნული გავლენის პრაქტიკაში რეალიზებისათვის. კერძოდ, კაპიტალური დანახარჯების
იხილეთ დანართი:
როგორც განვითარებულ, ისე განვითარებად და დაბალშემოსავლიან ქვეყნებში ეკონომიკური განვითარებისათვის კერძო ინვესტიციებთან ერთად, განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ატარებს სახელმწიფოს მიერ განხორციელებული ინვესტიციები, მათ შორის, უპირველესად - ინვესტიციები ინფრასტრუქტურაში.
მიუხედავად აგრეგატულად სახელმწიფო ინვესტიციების მნიშვნელოვანი პოტენციური სარგებლიანობისა, პრაქტიკაში მათი ეფექტიანი მართვა მრავალ გამოწვევასთანაა დაკავშირებული და სახელმწიფო კაპიტალური ინვესტიციების
იხილეთ დანართი:
საერთაშორისო პრაქტიკით, ფისკალური რისკი განიმარტება, როგორც ფისკალური აგრეგატების გადახრის შესაძლებლობა იმ მოსალოდნელი მაჩვენებლებისაგან, რომლებიც განისაზღვრა ბიუჯეტის დაგეგმვის ეტაპზე ან ფისკალური პროგნოზების ფორმირებისას. აღნიშნული რისკების გაუთვალისწინებლობა ან ნაკლებეფექტიანი მართვა (მაგალითად, მაკროეკონომიკური გარემოს მოულოდნელი ცვალებადობის შედეგად სახელმწიფოს დამატებითი დანახარჯები, ან გადახრები შემოსავლების მოსალოდნელი დონიდან) იწვევს სახელმწიფოს
იხილეთ დანართი:
საგადასახადო დანახარჯები წარმოადგენს სახელმწიფოს საგადასახადო შემოსავლების იმ შემცირებას, რომელიც უკავშირდება საგადასახადო კანონმდებლობით გადასახადის გადამხდელთა კონკრეტული სეგმენტის ან კონკრეტული ტიპის საქმიანობის სტიმულირებისათვის განსაზღვრულ ნორმებს. ეს ნორმები, შესაძლოა, რამდენიმე ტიპის იყოს: გამონაკლისები, გამოქვითვები, კრედიტები, შემცირებული საგადასახადო განაკვეთი გადამხდელთა ან ტრანზაქციათა ცალკეული ტიპებისთვის და ა.შ. საგადასახადო დანახარჯები, როგორც ეკონომიკური აგენტების სტიმულირების ეფექტიანი საშუალება

24-10-2025
საბიუჯეტო ოფისის ხელმძღვანელი ანდრია გვიდიანი პარლამენტში სტაჟირებაზე მყოფ ახალგაზრდებს შეხვდა. „პარლამენტში სტაჟირების გავლა თქვენი პროფესიული განვითარებისთვის დიდი შესაძლებლობაა. სტაჟირების პერიოდში თქვენ გაეცნობით, თუ როგორ მუშაობს ქვეყნის ყველაზე მნიშვნელოვანი ინსტიტუტი - პარლამენტი. როგორ მიიღება კანონები...

15-07-2024
საქართველოს პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის ხელმძღვანელი ანდრია გვიდიანი ნიდერლანდების სამეფოს პარლამენტის წარმომადგენელთა პალატის საგარეო საქმეთა კომიტეტის დელეგაციას შეხვდა. საუბარი, ძირითადად, შეეხო საქართველოს პარლამენტის და ნიდერლანდების სამეფოს ფინანსთა სამინისტროს დაძმობილების პროგრამის შედეგებს, რომელიც...

11-07-2024
პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის ხელმძღვანელი ანდრია გვიდიანი და ოფისის თანამშრომლები საქართველოში ვიზიტად მყოფი ტაჯიკეთის სამთავრობო დელეგაციის წევრებს შეხვდნენ. შეხვედრაზე საუბარი ძირითადად დაეთმო საქართველოს ფინანსურ სისტემას და ამ სფეროში მიმდინარე რეფორმებს, პარლამენტის საბიუჯეტო...