საერთაშორისო ეკონომიკური გარემოს მიმდინარე და წარსული მოვლენები, მათ შორის, 2008-2009 წლების მსოფლიო ეკონომიკური და ფინანსური კრიზისი, კიდევ ერთხელ ცხადყოფს ეკონომიკურ განვითარებასა და ფისკალურ პოლიტიკას შორის მჭიდრო კავშირს. მოკლევადიანი მაკროეკონომიკური სტაბილიზაციის მიღწევის უზრუნველსაყოფად განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება ფისკალური პოლიტიკის მიმართულებას: ფისკალური პოლიტიკის გამკაცრება, რაც გულისხმობს სახელმწიფო დანახარჯების შემცირებას ან/და გადასახადების ზრდას, ან პირიქით პოლიტიკის შემსუბუქება, რაც გულისხმობს სახელმწიფო დანახარჯების ზრდას ან/და გადასახადების შემცირებას. თუმცა, ფისკალური პოლიტიკის მიმართულების განსაზღვრასთან ერთად განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მისი კომპოზიცია, ანუ ის, თუ რომელ ფისკალურ ინსტრუმენტზე ხდება ფოკუსირება. მაგ. საერთაშორისო გამოცდილებითა და ცალკეული კვლევებით, ფისკალური პოლიტიკის გამკაცრების წარმატებული მაგალითები ძირითადად ვლინდება იმ შემთხვევებში, როდესაც გამკაცრება ფოკუსირებულია მიმდინარე სახელმწიფო ხარჯების და არა სახელმწიფო ინვესტიციების შემცირებაზე ან გადასახადების ზრდაზე. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, ფისკალური პოლიტიკის(ბიუჯეტის) ეფექტიანი დაგეგმვისათვის აუცილებელია ეკონომიკაზე ფისკალური პოლიტიკის და მისი ცალკეული ინსტრუმენტის გავლენის რაოდენობრივი შეფასება. აღნიშნული მიზნით, უპირველესია ფისკალური მულტიპლიკატორის ზომის შეფასება.
სავალუტო ინტერვენცია ფართო გაგებით მოიაზრებს ცენტრალური ბანკის მიერ სავალუტო ბაზარზე უცხოური ვალუტის ყიდვა-გაყიდვის ოპერაციებს შემდეგი მიზნებიდან ერთ-ერთის მისაღწევად: გაცვლითი კურსის ცვალებადობის ან არასწორი განლაგების შერბილება; სავალუტო ბაზარზე გაცვლითი კურსის მკვეთრი და მაღალი რყევის, უცხოური ვალუტის ყიდვა-გაყიდვას შორის დიდი სპრედის, უცხოური ვალუტით ვაჭრობის ბრუნვის სწრაფი ცვლილების და შუამავლების (ბროკერების) ფულადი ნაკადების მოწესრიგება; ოფიციალური საერთაშორისო რეზერვების დაგროვება და სავალუტო ბაზარზე უცხოური ვალუტის მიწოდება. ვიწრო გაგებით, სავალუტო ინტერვენცია განისაზღვრება, როგორც ცენტრალური ბანკის მიერ განხორციელებული სავალუტო ოპერაციები გაცვლითი კურსის რეგულირების მიზნით.
წარმოდგენილი კვლევითი პუბლიკაცია მიზნად ისახავს, ერთი მხრივ, დაინტერესებულ მხარეებს გააცნოს გამოშვების გაპის შინაარსი და მნიშვნელობა, ხოლო მეორე მხრივ, საერთაშორისო პრაქტიკით მიღებული მეთოდების საფუძველზე წარმოადგინოს გამოშვების გაპის დინამიკა საქართველოსათვის.
გამოშვების გაპი წარმოადგენს ეკონომიკური ციკლის ინდიკატორს, რომელიც ასახავს ეკონომიკის ფაქტიური გამოშვების გადახრას პოტენციური დონიდან. თავის მხრივ, გამოშვების პოტენციური დონე განისაზღვრება, როგორც ეკონომიკის ჯამური წარმოების პოტენციალი რესურსების მაქსიმალური გამოყენებით ფასებზე ზეწოლის შექმნის გარეშე. შესაბამისად, გამოშვების გაპი გამოიყენება არსებული ეკონომიკური აქტივობის შესაფასებლად მის პოტენციურ დონესთან მიმართებაში.
რატომ არის მნიშვნელოვანი გამოშვების გაპის შეფასება? მისი არსიდან გამომდინარე, გამოშვების გაპის შეფასება მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ფისკალური (საბიუჯეტო) და მონეტარული პოლიტიკის ფორმირებაში, რადგანაც მისი სიდიდით ფასდება ეკონომიკური აქტივობის დონე მის პოტენციურ დონესთან მიმართებაში და განისაზღვრება მოთხოვნის მხრიდან ფასებზე ზეწოლის ხარისხი.
არსებული მაკროეკონომიკური ტენდენციების, კერძოდ, კი საგარეო და შიდა ფაქტორების გავლენით გაცვლითი კურსის გაუფასურებისა და ინფლაციური რისკების ზრდის გათვალისწინებით, მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრების პარალელურად არსებითი გახდა მთავრობის მიერ ფისკალური (საბიუჯეტო) პოლიტიკის გადახედვის საკითხი. კერძოდ, დისკუსიის მთავარ ასპექტად იქცა ფისკალური პოლიტიკის მოსალოდნელი მიმართულება: არსებული ფისკალური პოლიტიკის გამკაცრების შესაძლებლობა, რაც გულისხმობს სახელმწიფო დანახარჯების შემცირებასა ან/და გადასახადების ზრდას, ან პირიქით პოლიტიკის შემსუბუქება, რაც გულისხმობს სახელმწიფო დანახარჯების ზრდასა ან/და გადასახადების შემცირებას. წარმოდგენილი კვლევითი პუბლიკაცია მიზნად ისახავს წარმოადგინოს ერთი მხრივ, ფისკალური პოლიტიკის ეკონომიკურ გარემოზე გავლენის თეორიული ასპექტები. მეორე მხრივ, პუბლიკაცია ასახავს საერთაშორისო კვლევების შედეგებსა და გამოცდილებას ფისკალური პოლიტიკის გავლენისა და გასათვალისწინებელი რისკების კუთხით მოკლე და გრძელვადიან პერიოდში. ამ მიმართულებით არსებული მრავალფეროვანი გამოცდილების გათვალისწინებით, პუბლიკაცია წარმოადგენს მხოლოდ ცალკეულ საყურადღებო კვლევებს/საკითხებს დაინტერესებულ მხარეთა მიერ ინფორმირებული გადაწყვეტილების მიღების უზრუნველსაყოფად.

24-10-2025
საბიუჯეტო ოფისის ხელმძღვანელი ანდრია გვიდიანი პარლამენტში სტაჟირებაზე მყოფ ახალგაზრდებს შეხვდა. „პარლამენტში სტაჟირების გავლა თქვენი პროფესიული განვითარებისთვის დიდი შესაძლებლობაა. სტაჟირების პერიოდში თქვენ გაეცნობით, თუ როგორ მუშაობს ქვეყნის ყველაზე მნიშვნელოვანი ინსტიტუტი - პარლამენტი. როგორ მიიღება კანონები...

15-07-2024
საქართველოს პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის ხელმძღვანელი ანდრია გვიდიანი ნიდერლანდების სამეფოს პარლამენტის წარმომადგენელთა პალატის საგარეო საქმეთა კომიტეტის დელეგაციას შეხვდა. საუბარი, ძირითადად, შეეხო საქართველოს პარლამენტის და ნიდერლანდების სამეფოს ფინანსთა სამინისტროს დაძმობილების პროგრამის შედეგებს, რომელიც...

11-07-2024
პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის ხელმძღვანელი ანდრია გვიდიანი და ოფისის თანამშრომლები საქართველოში ვიზიტად მყოფი ტაჯიკეთის სამთავრობო დელეგაციის წევრებს შეხვდნენ. შეხვედრაზე საუბარი ძირითადად დაეთმო საქართველოს ფინანსურ სისტემას და ამ სფეროში მიმდინარე რეფორმებს, პარლამენტის საბიუჯეტო...